Energiecoach Frans helpt inwoners greep te krijgen op energieverbruik

Wie een gesprek met een energiecoach aanvraagt via ons duurzaamheidsloket, kan zomaar bij Frans van Grunsven aan tafel zitten. De 72-jarige Harderwijker is vrijwilliger via energiecoöperatie Endura en helpt inwoners om greep te krijgen op hun energieverbruik. ‘Niet als iemand die het allemaal véél beter weet’, zegt hij met een knipoog. ‘Ik wil vooral goed luisteren en meedenken.’

Sparren is wat Frans het liefst doet: samen kijken wat haalbaar is. Die houding komt uit zijn 45 jaar in de gezondheidszorg. ‘Ik ben altijd bezig geweest met mensen helpen.’ Na zijn pensioen in 2017 bleef hij actief, onder meer bij St Jansdal en visbedrijf Dries van den Berg. ‘Het directe contact met mensen past bij mij – dat vind ik ook gezellig.’

Zijn interesse in duurzaamheid begon in de Zeebuurt, waar bewoners in 2019 meedachten over aardgasvrij wonen. Frans sloot aan, verduurzaamde zijn eigen huis en werd via de organisatie Veluwe Duurzaam energiecoach, en dus nu voor Endura. Zijn motivatie bleef hetzelfde. ‘Het gaat niet alleen om besparen. Verduurzamen doe je ook met het oog op een betere wereld.’

Op stap met meetapparatuur

Wat er allemaal kan? Best veel, zegt Frans. Denk aan kleine ingrepen zoals radiatorfolie, tochtstrips of energiezuinige verlichting. Maar ook betere isolatie van dak, muren en vloer, HR++-glas of zuiniger ventileren en verwarmen. Om dat concreet te maken, neemt hij soms meetapparatuur mee, zoals een warmtemeter of een CO₂-meter. Daarmee wordt snel duidelijk waar warmte weglekt of hoe het zit met ventilatie. ‘Dan zie je meteen wat er gebeurt in een ruimte. Dat maakt het tastbaar.’

‘Het begint nooit met technische keuzes’

Het begint nooit met technische keuzes, vertelt Frans. Het gaat eerst om overzicht. ‘De meest gehoorde vraag is: help ons. Mensen zien door de bomen het bos niet meer.’ De één wil weten waar te beginnen, de ander twijfelt over kosten of keuzes. Juist daar ligt zijn rol. ‘Ik probeer helder te krijgen: wat wil je zelf? Wat past bij jouw huis en jouw situatie?’

Dat kan gaan over grote stappen, zoals isoleren of de route richting een warmtepomp, maar net zo goed over kleine aanpassingen. Soms zit de bank voor de radiator en werkt de verwarming minder goed. Verduurzamen hoeft niet altijd groot of duur te zijn, weet deze Harderwijker. ‘Je kunt ook met kleine dingen al besparen.’

Onafhankelijkheid is belangrijk. Energiecoaches werken zonder commercieel belang en sturen niet naar specifieke bedrijven. ‘We hebben geen installateur achter ons. Als mensen vragen welk bedrijf ze moeten kiezen, dan zeg ik eerlijk dat ik dat niet kan bepalen.’ Die onafhankelijkheid verlaagt volgens hem de drempel. ‘Het is gewoon iemand die met je meedenkt.’

Op iedere vraag wel een antwoord

Binnen het team vullen vrijwilligers elkaar aan. Sommigen zijn technisch sterk, anderen – zoals Frans – helpen vooral om wensen en mogelijkheden helder te krijgen. ‘Als er specialistische kennis nodig is, kan ik doorverwijzen naar een adviseur of collega.’ Ook over subsidies komen veel vragen. Coaches delen die kennis onderling. ‘Samen kom je een heel eind.’

Sinds begin 2025 loopt het duurzaamheidsloket in Harderwijk via Endura. Er zijn al tientallen gesprekken gevoerd. Wat Frans vooral hoort: mensen willen een comfortabel huis en een lagere energierekening. ‘Iedereen maakt zijn eigen afwegingen, maar elke stap helpt.’

Twijfel je nog om een energiecoach uit te nodigen? Dan houdt Frans het graag simpel. ‘Zie het als iemand die even met je meekijkt. Gewoon als betrokken inwoner. Ik ben niks meer en niks minder. Maar een goed gesprek geeft vaak al nieuwe inzichten. En dat is meestal de eerste stap.’